
Sigorta atınca çoğumuzun ilk tepkisi onu hemen yeniden kaldırmaktır. Oysa atan sigorta, evinizdeki bir sorunu haber veren bir güvenlik cihazıdır. Nedenini anlamadan defalarca kaldırmak, sorunu büyütebilir.
Sigorta neden atar?
Evdeki otomatik sigortalar üç temel durumda devreyi keser:
- Aşırı yük: Aynı hatta, kablonun taşıyabileceğinden fazla güç çeken cihazlar aynı anda çalıştığında. Örneğin ısıtıcı, ütü ve su ısıtıcısının aynı priz hattında olması.
- Kısa devre: Faz ve nötr iletkenleri doğrudan temas ettiğinde. Genellikle yanmış bir priz, ezilmiş bir kablo ya da arızalı bir cihaz nedeniyle olur. Bu durumda sigorta anında ve kaldırır kaldırmaz atar.
- Kaçak akım: Akımın bir kısmı, olması gereken yol yerine toprağa (ya da bir insanın üzerinden) aktığında kaçak akım rölesi devreyi keser. Nemli buatlar, rezistansı delinmiş şofben ve termosifonlar en sık nedenlerdir.
Evde yapabileceğiniz 5 güvenli kontrol
- Son takılan cihazı çekin. Sigorta, yeni taktığınız bir cihazla birlikte attıysa sorun büyük ihtimalle o cihazda ya da o prizde.
- Yükü azaltın. Aynı hattaki yüksek güçlü cihazları (ısıtıcı, fırın, klima) kapatıp sigortayı bir kez kaldırın. Tutuyorsa sorun aşırı yüktür.
- Hangi sigorta attığına bakın. Otomatik sigorta mı, kaçak akım rölesi mi? Kaçak akım rölesi genellikle üzerinde “T” (test) butonu olan, daha geniş modüldür.
- Hatları sırayla açın. Kaçak akım rölesi atıyorsa tüm sigortaları indirip röleyi kaldırın, sonra sigortaları tek tek açın. Röle hangisinde düşüyorsa sorun o hattadır.
- Koku ve ısıya dikkat edin. Prizde kararma, yanık kokusu ya da ılık bir priz kapağı varsa o hattı kullanmayın.
Sigortayı arka arkaya kaldırmayın. Kısa devre olan bir hatta her kaldırış, kabloya ve prize yeniden yüksek akım bindirir. Islak elle panoya dokunmayın ve pano kapağını sökmeye çalışmayın.
Ne zaman elektrikçi çağırmalısınız?
- Sigorta, hiçbir cihaz takılı değilken bile atıyorsa
- Kaldırır kaldırmaz atıyorsa (kısa devre belirtisi)
- Kaçak akım rölesi belirli bir hatta sürekli düşüyorsa
- Panoda ya da prizde yanık kokusu, kararma veya erime varsa
- Evinizde hâlâ eski tip vidalı (buşonlu) sigortalar varsa
Sık atan sigorta her zaman arıza mıdır?
Her zaman değil. Bazen sigorta değeri hatta göre düşük seçilmiştir ya da mutfak gibi yükün yoğun olduğu bir bölüm tek hatta toplanmıştır. Bu durumda çözüm, sigortayı büyütmek değil, yükü doğru hatlara dağıtmaktır. Kabloya uygun olmayan büyük bir sigorta takmak, kablonun ısınmasına ve yangın riskine yol açar.
Sonuç
Sigorta, evinizin elektrik tesisatındaki en önemli güvenlik elemanıdır. Neden attığını anlamak için yukarıdaki kontrolleri güvenle yapabilirsiniz; ama sorun devam ediyorsa ölçüm yapılması gerekir. Döşemealtı’nda sigorta ya da kaçak akım rölesi sorunu yaşıyorsanız bizi arayın, arızayı ölçerek bulalım.